Anti-ronselcampagne ‘Stay low, say no’ gaat op herhaling

Het kan de beste overkomen. Secretaris Jochem Sprenger van Fenex had bij een try-out van een van de nieuwe ronselproof-trainingen van Deltalinqs een aha-moment. “Ik post graag op LinkedIn wat we allemaal doen om het werk van de expediteur te verbeteren, maar is dat wel zo slim”, vroeg hij zich na het volgen van die training af op LinkedIn. Eigenlijk niet, Jochem. In de campagne ‘Stay low, say no’ worden havenmedewerkers daarop gewezen.

Val niet op en zeg nee tegen ronselaars. Dat is de kern van de campagne van het programma Rotterdamse Haven Veilige Haven. ‘Stay low, say no’ liep van half maart tot half mei en krijgt dit najaar (vanaf september) een vervolg. In de campagne komt een aantal voorbeelden naar voren van situaties of gedrag waar ronselaars graag gebruik, nee, misbruik van maken. Zoals posten over je werk in de haven op social media. Daarmee voorzie je criminelen van waardevolle informatie (over waar je werkt, wat je functie is en mogelijk wie je collega’s zijn) en geef je ze een aanleiding om contact met je te zoeken. Zo luidt een van de waarschuwende campagneboodschappen.

Weerbaar en alert

“Een organisatie weerbaar maken tegen (drugs)criminaliteit begint met alertheid van de medewerkers”, zegt adviseur Integriteit en Ondermijning Joost Valk van de Rotterdamse ondernemersvereniging voor haven- en industriële bedrijven Deltalinqs. “’Stay low, say no’ helpt organisaties om het onderwerp ronselen zichtbaar en bespreekbaar te maken op de werkvloer. Daarvoor is een toolkit beschikbaar met communicatiemiddelen. Die zijn in het Nederlands en het Engels en bevat posters en video’s die intern verspreid kunnen worden. De toolkit is gratis te downloaden op de blogpagina van www.rotterdamsehavenveiligehaven.nl. Met deze middelen kunnen bedrijven en organisaties hun medewerkers bewustmaken van ronselpogingen en hen stimuleren om alert te blijven en signalen te melden.”

Hoofdzakelijk op social media

De kans is groot dat deze campagne bij veel mensen langs hen heen is gegaan. ‘Stay low, say no, say what?! Dat was ook precies de opzet. “We wilden heel gericht de mensen bereiken die in de haven werken”, legt Valk uit. “En dan met name de groep die tussen de 25 en 45 jaar is. Met social media bereik je die heel goed. Voor ‘Stay low, say no’ hebben we daarom Facebook, Instagram en LinkedIn ingezet. Dat leverde goede resultaten op. Op Facebook en Instagram hebben we ons geografisch gericht op een gebied dat binnen een straal van 25 km van de Rotterdamse haven ligt. Daarmee hebben we in de campagneperiode in totaal 1.020.783 unieke personen bereikt. Op LinkedIn bereikten we daarnaast nog 16.629 unieke personen en 1.260 unieke bedrijven.”

Negatief imago

Het gericht bereiken van de doelgroep was niet de enige reden waarom niet gekozen werd voor een brede publiekscampagne. Met ruim 6.000 openstaande vacatures willen de initiatiefnemers werken in de haven geen negatief imago bezorgen. Valk: “De haven heeft als werkomgeving veel te bieden: goede banen bij mooie bedrijven. Je kunt er over het algemeen heel prettig en veilig werken. Wel speelt de individuele werknemer een belangrijke rol bij het veilig houden van die werkomgeving.”

Bezoek koning en minister

‘Stay low, say no’ komt ook voor in de nieuwe ronselproof-trainingen van Deltalinqs. Minister David van Weel (Justitie en Veiligheid) verwees daarnaar toen hij in mei, samen met de koning, een bezoek bracht aan de haven. Dat werkbezoek stond in het teken van de gezamenlijke aanpak in Rotterdam tegen ondermijning, internationale drugscriminaliteit en militaire dreigingen. In zijn speech benoemde Van Weel de rol die de publiek-private samenwerking in Port Alliance Rotterdam daarbij speelt. Dat samenwerkingsverband bestaat onder meer uit Deltalinqs, de gemeente Rotterdam, Havenbedrijf Rotterdam en het Openbaar Ministerie.

Bewustwording creëren

“Eén van de concrete zaken die Port Alliance Rotterdam doet, “is bewustwording creëren”, zei Van Weel. “Dat doet ze door middel van trainingen om medewerkers weerbaar te maken tegen corruptie en ronselaars, met als motto ‘stay low, say no’. Havenmedewerkers worden soms letterlijk bij de poort opgewacht en onder druk gezet. Maar ook in het uitgaansleven is een verspreking zo gemaakt en voor je het weet ben je chantabel. Om dit het hoofd te bieden, kunnen medewerkers nu trainen op dit soort situaties met professionele acteurs.”

Nieuwe trainingen

“De campagne sluit inderdaad naadloos aan bij onze nieuwe trainingen”, bevestigt Valk. “Daarin is ‘Stay low, say no’ een belangrijke les om ronselproof te worden of blijven.”

Deltalinqs biedt die trainingen sinds vorig najaar aan. Het gaat om de Basistraining Bewustwording (vernieuwde versie van de voormalige ‘containertraining’) en de Vervolgtraining Weerbaarheid. Valk: “De basistraining is onder andere heel geschikt om op te nemen in een onboardingsprogramma. De vervolgtraining gaat dieper op de materie in en legt de nadruk meer op vaardigheden; hoe handel je effectief en veilig als je met ronselaars te maken krijgt. We geven de trainingen in het Nederlands en Engels en ook bedrijven die niet bij Deltalinqs zijn aangesloten, kunnen er gebruik van maken.”

Geraffineerd te werk

Het belang van die trainingen onderstreept Valk met een aantal cijfers: “Bij drugssmokkel is in 90 procent van de gevallen minimaal één insider betrokken. We weten dat er wekelijks meerdere ronselpogingen plaatsvinden in de haven en misschien wel elke dag. Daar ‘nee’ tegen zeggen is vaak moeilijker dan veel mensen denken. Criminelen gaan enorm geraffineerd te werk. Zij zijn meesters in het winnen van vertrouwen. Medewerkers met schulden of een verslaving zijn extra kwetsbaar en daarom een favoriete prooi van ronselaars. En het zijn niet alleen mensen van buiten, hè? Het kan ook die hele aardige collega zijn. En het begint vaak met kleine verzoeken.”

Moeilijker dan gedacht

“In het begin van de training zeggen veel deelnemers dat ze niet over te halen zijn”, vertelt Valk verder. “Via rollenspellen oefenen trainingsacteurs met hen over hoe zij moeten handelen als zij met ronselaars te maken krijgen. Dan blijkt dat ‘nee’ zeggen vaak moeilijker is dan zij van tevoren dachten. De deelnemers krijgen na de training toegang tot een AI-avatar waarmee zij dat verder kunnen oefenen.”

Ook Fenex-voorman Jochem Sprenger ondervond bij de training dat ‘overtuigend en congruent ‘nee’ zeggen in de praktijk veel lastiger is dan het klinkt.’ “Heel nuttig”, noemde hij de training. Om daaraan toe te voegen: “Krijg je met ronselaars te maken, meld dat dan altijd bij een vertrouwenspersoon, de politie of Meld Misdaad Anoniem.”

En voor het geval dat; Fenex is de Nederlandse brancheorganisatie voor expediteurs en logistieke dienstverleners.

Voor meer informatie over de nieuwe ronselproof-trainingen van Deltalinqs kun je contact opnemen met Joost Valk: valk@deltalinqs.nl.