Langer fit voor je vak – Vitaliteit

De haven draait 24/7. Handel bepaalt het tempo, techniek is complex, en elke schakel telt. Duurzame inzetbaarheid klinkt dan snel als een modeterm, maar voor bedrijfsarts Mark Bourgonjen en praktijkondersteuner Sandra Philipsen bij Belastbaarheid.nu is het vooral maatwerk. Wat hebben medewerkers nodig om gezond en prettig hun werk te blijven doen?

Geen wollige taal

Wat voor soort bedrijf? De aard van het werk? Hebben we het over vitaal blijven voor breinwerk of voor spierwerk? Dat maakt nogal wat uit. Werkgevers zien steeds meer het belang van maatwerk door een professionele arbodienstverlener die het ánders doet, merken Mark en Sandra op. “De vertaling naar de werkvloer is nog wel een brug”, zegt Mark. “Je kunt regels hebben en protocollen, maar uiteindelijk gaat het om wat je vandaag met díe mensen in dít team doet.” Sandra: “Daarom normaliseren we. Geen wollige taal. We vragen: Wat heb jij nodig om je werk de komende jaren goed te doen? Dat praat anders dan duurzame inzetbaarheid.”

Hun werkwijze: vroeg erbij, samen met de leidinggevende, en naar het werk toe. “We lopen rond, we willen snappen waar iemand zijn bed voor uitkomt”, legt Sandra uit. “Ik begin zelden met de vraag: wat mankeer je? Wel met: geef je werk eens een cijfer — met alles erbij. Wat is nodig om van een 4 weer een 8 te maken? Dan gaat het vaak over team, tempo, thuissituatie. Dát zijn de knoppen waaraan gedraaid kan worden.”

Topsport

Mark trekt graag de vergelijking met Feyenoord. “Topsporters worden dagelijks gemonitord op slaap, voeding, belasting. Een baan is ook topsport, maar bedrijven hebben die medische staf niet in huis. Dat is logisch. Je kunt wel deskundigheid aan tafel halen.” Wat veel werkgevers onderschatten: het grootste deel van het verzuim komt niet door een kapotte knie of een ernstige ziekte, maar door mentale belasting. Stress, zorgen thuis, hoge werkdruk, piekeren, slapeloosheid; het stapelt zich op totdat iemand door zijn hoeven zakt.

Mark: “Meer dan de helft van het verzuim heeft een psychische oorzaak. “Niet doordat mensen zwak zijn, maar doordat de emmer simpelweg vol is.” Sandra vult aan: “En in een stoere werkcultuur duurt het nóg langer voordat iemand dat zegt. Daarom moeten leidinggevenden signalen vroeg leren zien, en erover praten voordat het escaleert.” En ja, dat vraagt keuzes volgens Mark. “Een vrachtwagen heeft een maximale belading. Dag in, dag uit eroverheen is vragen om asbreuk. Is die truck dan slecht? Of hield jij je niet aan de maxima? Zo is het ook met mensen.”

Sociale steun

Wat helpt aantoonbaar tegen uitval? Mark: “Sociale steun van leidinggevenden en collega’s – we noemen dat relationele rechtvaardigheid, regelruimte en eerlijk belonen bij hoge inspanning. Van hard werken word je niet ziek; van hard werken in een mensonwaardige omgeving wel.”

Daar hoort waardering bij. “Een van de krachtigste woorden voor een zieke medewerker zijn: je wordt gemist. Niet alleen omdat je taken blijven liggen, maar omdat jouw vakmanschap én jij als mens ertoe doet.”

Werk is óók geluk

Belastbaarheid.nu werkt met een twee-paar-ogen-principe: de praktijkondersteuner voor het brede gesprek; de bedrijfsarts bij medische of juridische complexiteit. “We zijn geen geluksfabriek”, zegt Mark droog. “Maar je mag deskundig werk verwachten. Bij fysieke klachten brengen we mensen niet terug ‘tot huis-tuin-en-keuken-niveau’, maar terug naar het niveau van het echte werk. Een sjorder of lasser moet écht wat kunnen, anders krijg je terugval.”

Sandra illustreert: “Een medewerker met een verbrijzelde voet kwam terug, maar miste armkracht om een grote moer los te krijgen. Dan regelen we mét zijn leidinggevende dat hij gericht traint om weer volwaardig mee te draaien. Want mensen willen erbij horen. Werk is óók geluk.”

Geoliede samenwerking

Wat geeft hen zelf energie? Mark glimt als directies hem vragen: hoe pakken we vitaliteit en duurzame inzetbaarheid serieus aan? “Ik wil kennis aan tafel brengen, helpen weer regie te pakken. , en sSamen met de onderneming zorgen voor balans tussen gezondheid en werk en daarmee bijdragen aan de continuïteit van de onderneming. Als ik dan zie dat een vakman daardoor gezond zijn werk kan doen én blijven doen, daar word ik wel blij van.”

Sandra wordt gelukkig van de geoliede samenwerking met HR-afdelingen en leidinggevenden: een spreekkamer waarin de deur ook openstaat voor leidinggevenden en HR, plannen die uitgevoerd worden, en medewerkers die trots vertellen dat ze stappen hebben gezet. “Het is hard werken, soms spannend, maar als zo’n plan landt en iemand weer mee kan doen, dan heb ik een topdag. En ik wil blijven leren; bijscholen, sparren met vakgenoten, én zelf blijven bewegen, zodat ik scherp blijf voor anderen. Kortom: geen poeha, wél verschil maken, samen met de mensen om wie het gaat.”

Positiviteit

Heeft ziekteverzuim ook een positieve kant? Volgens Sandra zit de positieve winst vaak in omdenken: “Veel mensen ontdekken in hun herstel dat eigenschappen die hen ver brachten, óók tegen kunnen werken. Dat is geen ellende, dat is inzicht. Je kiest een ander pad. Met een beetje humor en lichtheid kom je verder: wat kan je nu wél? En… wat ga ik voortaan anders doen?”

De slotboodschap van Mark en Sandra is rechttoe-rechtaan: “Meld je vroeg bij het goede loket: leidinggevende, HR, of preventief spreekuur. Kom op tijd met een vraag, niet te laat met een probleem. Dan maak je het verschil, voor mens én bedrijf.”

“Geef je werk eens een cijfer — met alles erbij. Wat is nodig om van een 4 weer een 8 te maken? Dan gaat het vaak over team, tempo, thuissituatie. Dát zijn de knoppen.”

REGIE OP DE KNIE

In januari 2026 start in regio Rijnmond het Rotterdam Knieproject. Doel: knieklachten zoals artrose of meniscusproblemen eerder opsporen, beter begeleiden en sneller én duurzamer terug naar werk — juist in fysiek zware functies.

Wie doen mee? Belastbaarheid.nu initieert het project samen met het Amsterdam UMC, de projectgroep Artrose Gezond van de afdeling Huisartsgeneeskunde van de Erasmus Universiteit, Sportbedrijf Rotterdam, en fysiotherapie partners OREC en TIGRA. De eerste fase richt zich op een haalbaarheidsstudie bij klanten in de regio.

Waarom knieën? Met een ouder wordende beroepsbevolking neemt knieartrose toe. Klassieke adviezen (“rustig aan, vooral niet sporten”) helpen mensen soms het werk uit. Het project zet in op moderne revalidatie, werkgericht trainen tot functieniveau en langdurige follow-up.

Mark Bourgonjen: “Dit project is top omdat het alles bij elkaar brengt: moderne medische kennis, de praktijk en het bedrijfsleven. Zo schuif je een eventuele kunstknie jaren op, of voorkóm je die. Resultaat: minder uitval, minder inkomensverlies en meer vakmanschap langer behouden.”