Met een thema als ‘internationaal’ kun je alle kanten op. Ook die van de zelfkant. Daar bevinden zich helaas steeds meer mensen in Rotterdam. De dak- en thuislozenpopulatie hier bestaat uit mensen met tientallen verschillende nationaliteiten. Als het om die groep gaat, kijken de meesten liever weg. Een aantal steekt juist de helpende hand toe. Het team van Straatzorg Rotterdam bijvoorbeeld.
Dat team bestaat uit zestien mensen. Assistentes, een gastheer, huisartsen, een praktijkondersteuner huisarts geestelijke gezondheid, een praktijkondersteuner huisarts somatiek (lichamelijke zorg) en verpleegkundigen. “Die huisartsen noemen wij straatdokters”, zegt praktijkmanager Julia van Leijen van Straatzorg Rotterdam. Zij werkte hiervoor onder meer bij een psychiatrisch centrum en was 16 jaar verpleegkundige bij het Team Vangnet en Advies van de GGD Rotterdam-Rijnmond. Dat team biedt onder andere zorg aan mensen zonder dak of thuis. Ruim twee jaar geleden maakte Julia de overstap naar de Stichting Straatdokters Rotterdam.
Opening eigen praktijk
“In januari 2024 is de huisartsenzorg voor dak- en thuislozen ondergebracht in die stichting”, zegt Julia. “Daarvoor vielen de straatdokters onder de gemeente Rotterdam. In 2024 kregen wij ook een eigen vaste locatie, in de vorm van een praktijk aan de Mathenesserlaan 433. De officiële opening daarvan vond plaats op 10 oktober, Wereld Dakloze Mensen Dag. Behalve daar leveren we ook zorg op plekken waar veel dak- en thuisloze mensen komen. Bij de nachtopvang van de Nico Adriaans Stichting (NAS) bijvoorbeeld en die van het Leger des Heils en het Centrum Voor Dienstverlening (CVD). En bij de dagopvang van de Pauluskerk. We hebben spreekuren op acht locaties in de stad. Ook gaan we naar slaap- of verblijfplekken van mensen die niet zelf naar ons toe kunnen komen.”
Zorg voor iedereen
“Ons uitgangspunt is dat zorg voor iedereen beschikbaar moet zijn”, vertelt Julia verder. “Daarom passen we die aan de persoon aan en zoeken we de doelgroep ook actief op. Nu we al wat langer een vaste plek hebben, weten steeds meer dak- en thuisloze mensen onze praktijk te vinden. Daarnaast zijn we voor hen nu ook telefonisch bereikbaar. Vóór de opening van de praktijk was dat niet zo. Gemiddeld komen er 20 tot 25 patiënten naar de inloopspreekuren aan de Mathenesserlaan. Die zijn op maandag, dinsdag en donderdag van 09.30 tot 11.30 uur. Het spreekuur op vrijdagochtend daar is alleen op afspraak. Daarbij komen dan nog de inloopspreekuren die we op andere locaties in de stad houden.”
Buitenslapers en bankslapers
Wie in de binnenstad woont, er regelmatig komt of de lokale media volgt, weet dat dakloosheid in Rotterdam toeneemt. Volgens Julia zijn er nu tussen de twee- en driehonderd buitenslapers in de stad en ongeveer vijfduizend zogenoemde bankslapers. “De aantallen fluctueren en dat heeft onder meer te maken met seizoensarbeid. Bij arbeidsmigranten uit de EU zijn werk en huisvesting vaak aan elkaar gekoppeld. Op momenten dat er geen werk is, sta je letterlijk op straat.”
Uit cijfers van de Stichting Ontmoeting blijkt dat 65 tot 70 procent van de dakloze mensen in Rotterdam uit een ander EU-land komt. Met name Polen en Roemenië. Een andere grote groep is die van de ongedocumenteerden. Mensen zonder geldige verblijfspapieren. Vaak uitgeprocedeerde asielzoekers.
Uitgestelde zorg
“Veel mensen die dak- en thuisloos zijn, zijn niet verzekerd en kunnen vaak niet bij reguliere zorg terecht. Of mijden die”, geeft Julia aan. “Veel van hen komen bij ons met uitgestelde zorg. Bijvoorbeeld wonden die zijn gaan ontsteken. Of ‘loopvoeten’. Die ontstaan als je dag en nacht schoenen aan hebt. Ook als ze nat zijn. Dat hindert de doorbloeding. Waardoor op termijn zenuwuiteinden afsterven. Daar krijgen onze straatdokters vaak mee te maken. En ook met patiënten met luchtwegklachten. Op de praktijk bieden we complete zorg. Sinds dit najaar is daar tandartszorg bij gekomen. Als mensen dat willen, helpen we hen ook bij andere problemen. Zoals schulden, verslaving of psychische problemen. Dat doen we in samenwerking met andere organisaties.”
Praktische hulp
Straatzorg Rotterdam biedt ook heel praktische hulp. “In onze wachtkamer zitten bijvoorbeeld acht stopcontacten, voor het opladen van telefoons. Dat is een ‘big thing’ voor onze doelgroep. Ook stellen we onder meer gratis maandverband beschikbaar en tandpasta. Zo zijn we steeds bezig om onze zorg en inzet op preventie uit te breiden. In dat kader proberen we ook iets op te zetten voor dak- en thuisloze patiënten die uit het ziekenhuis komen. Als je die niet begeleidt, zijn ze zo weer terug. Organiseer je daar iets voor, dan voorkom je niet alleen veel onnodig leed, maar bespaar je ook zorgkosten. Wij werken graag mee aan een oplossing daarvoor.”
Meer weten over Straatzorg Rotterdam? Of het werk van de straatdokters ondersteunen? Ga dan naar www.straatzorgrotterdam.nl
