Hoe zit het nu precies met de zomertijd?

We leven nu al weer ruim drie maanden in de zomertijd. En wij niet alleen. In ongeveer 70 landen wordt twee keer per jaar de klok verzet. Maar wat zijn de voordelen? De nadelen? En wie heeft het ooit bedacht?

Zomertijd. Sommigen vinden het geweldig, anderen hebben er een hartgrondige hekel aan. De meningen over het halfjaarlijks verzetten van de klok zijn verdeeld. Dat geldt ook voor de voorkeurstijd als het wisselen zou worden afgeschaft. Uit peilingen blijkt dat de groep die liever altijd zomertijd wil ongeveer net zo groot is als die, die de voorkeur heeft voor wintertijd. Wat trouwens de echte, oorspronkelijke standaardtijd is.

‘Fout bedenksel’

Tegenstanders van het verzetten van de klok wijzen vaak op de oorlog. En zetten het weg als een ‘fout bedenksel’ van de Duitse bezetter. Daarmee hebben zij maar voor een deel gelijk. Ja, tijdens de Tweede Wereldoorlog was er in Nederland een zomer- en wintertijd. Maar in de jaren vóór de oorlog ook. In 1946 werd de zomertijd hier afgeschaft. In 1977 werd het door de oliecrisis weer ingevoerd. En sinds 1980 gaat de Europese Unie erover.

Uit Nieuw-Zeeland

Een Duitse vinding is het dus niet. Alhoewel… De Nieuw-Zeelandse wetenschapper George Vernon Hudson wordt wereldwijd gezien als de bedenker van het zomertijdconcept. Dat was in 1895. Tot invoering kwam het toen niet. Het was het Duitse keizerrijk dat de zomertijd als eerste invoerde. In 1916, tijdens de Eerste Wereldoorlog. Het waren toch de Duitsers, maar niet de nazi’s in WOII. Nederland volgde het Duitse voorbeeld destijds een dag later al.

Gelukshormoon en mini-jetlag

Energie besparen was de reden om zomertijd in te voeren. In de praktijk valt dit erg tegen. Het elektriciteitsgebruik is dan maximaal 0,5% lager, melden meerdere bronnen. Dat het ’s avonds langer licht is, wordt door een grote groep gezien als voordeel. Dat bevordert (sociale) activiteiten in de avonduren (sporten, terrasbezoek) en daar profiteren onder andere de horeca en de recreatiesector van. Ook zorgt natuurlijk (zon)licht voor de aanmaak van het ‘gelukshormoon’ serotonine.

Daartegenover staat dat de zomertijd de biologische klok verstoort wat tot een ‘mini-jetlag’ leidt. Met zelfs een grotere kans op hartproblemen. Ook is er een verhoogd risico op verkeersongelukken in de dagen na het ingaan ervan groter en worden er meer wilde dieren aangereden. Omdat de menselijke spits dan opeens samenvalt met hun actieve uren.

Europese besluiteloosheid

Vanwege de gezondheidsaspecten en omdat het qua energiebesparing nauwelijks zoden aan de dijk zet, wil de Europese Unie het halfjaarlijks verzetten van de klok in principe afschaffen. Het Europees Parlement stemde hier in 2019 voor. Het definitieve besluit, door de Europese Raad, laat al jaren op zich wachten omdat de lidstaten het niet eens kunnen worden over de vraag of we permanent de zomer- of de wintertijd moeten aanhouden. Dus of je het nu leuk vindt of niet, voorlopig zijn we ‘m niet kwijt, de zomertijd.